Bericht van wijziging van aangifte ontvangen: wat nu?
Snel antwoord Wanneer de fiscus meent dat uw belastingaangifte onjuist of onvolledig is, moet zij u in principe eerst een bericht van wijziging van aangifte sturen. Daarin legt de fiscus uit welke correcties zij wil aanbrengen en waarom. U beschikt vervolgens over één maand om schriftelijk te reageren. Een goed onderbouwd antwoord is vaak cruciaal. Niet zelden vormt deze fase het fundament van de verdere fiscale procedure. |
Inhoud
1. Wat is een bericht van wijziging van aangifte?
Een bericht van wijziging van aangifte is een formele kennisgeving waarmee de fiscale administratie meedeelt dat zij niet akkoord gaat met de door u ingediende belastingaangifte. De fiscus is van oordeel dat bepaalde inkomsten niet of onjuist werden aangegeven, dat bepaalde kosten ten onrechte in aftrek werden gebracht of dat de aangifte op een ander punt moet worden gecorrigeerd.
Een bericht van wijziging betekent niet dat de belasting reeds definitief werd vastgesteld. Integendeel, de wet verplicht de fiscus om u eerst de mogelijkheid te geven om haar standpunt te betwisten voordat een aanslag wordt gevestigd. U krijgt daarbij de kans om uw standpunt toe te lichten, bijkomende bewijsstukken over te maken of de juridische argumentatie van de administratie te weerleggen.
Het belang van deze fase wordt in de praktijk vaak onderschat. Nochtans vormt het antwoord op een bericht van wijziging vaak de basis van de verdere fiscale procedure. Een goed onderbouwd antwoord kan de fiscus ertoe brengen haar standpunt geheel of gedeeltelijk te herzien en voorkomt bovendien dat belangrijke argumenten of bewijsstukken pas in een latere fase van de procedure worden aangevoerd.
Vaak voorkomende voorbeelden wanneer de administratie een bericht van wijziging verstuurt
Bepaalde inkomsten niet of onjuist werden aangegeven. Denk hier bijvoorbeeld aan wanneer u huurinkomsten hebt aangegeven als onroerend inkomen terwijl de fiscale Administratie van oordeel is dat het gaat om beroepsinkomsten of wanneer u crypto-inkomsten niet hebt aangeven terwijl de Administratie van oordeel is dat het gaat om een divers inkomen.
Bepaalde beroepskosten niet voldoen aan de wettelijke voorwaarden waardoor de Administratie deze gaat verwerpen.
Er informatie werd ontvangen uit het buitenland waaruit blijkt dat er buitenlandse belastbare inkomsten niet werden opgenomen in de Belgische aangifte.
2. Wanneer mag de fiscus een bericht van wijziging versturen?
De fiscus kan niet willekeurig een bericht van wijziging versturen. Zij moet van oordeel zijn dat de ingediende aangifte niet overeenstemt met de fiscale wetgeving of met de gegevens waarover zij beschikt.
In de praktijk gebeurt dit onder meer wanneer de fiscus meent dat bepaalde inkomsten niet of onjuist werden aangegeven, beroepskosten niet voldoen aan de wettelijke aftrekvoorwaarden of buitenlandse inkomsten niet in de Belgische aangifte werden opgenomen. Ook naar aanleiding van een fiscale controle kan de administratie besluiten dat de aangegeven belastbare grondslag moet worden aangepast.
Bij cryptodossiers zien wij bijvoorbeeld regelmatig dat de fiscus van oordeel is dat gerealiseerde meerwaarden belastbaar zijn als divers inkomen of als beroepsinkomen, terwijl de belastingplichtige ervan uitgaat dat deze belastingvrij zijn. Ook in dergelijke gevallen zal de fiscus haar standpunt in principe eerst moeten meedelen via een bericht van wijziging.
De fiscus kan echter niet volstaan met de loutere mededeling dat zij uw aangifte wenst te corrigeren. Het bericht van wijziging moet voldoen aan een aantal strikte wettelijke voorwaarden. Worden die voorwaarden niet nageleefd, dan kan dit gevolgen hebben voor de geldigheid van de daaropvolgende aanslag.
3. Aan welke wettelijke voorwaarden moet een bericht van wijziging voldoen?
De fiscale administratie kan een aangifte niet naar eigen goeddunken wijzigen. Artikel 346, eerste lid WIB92 bepaalt dat de administratie, wanneer zij de belastbare inkomsten of andere aangegeven gegevens wenst te wijzigen, de belastingplichtige hiervan vooraf bij aangetekende brief in kennis moet stellen. Daarbij moet zij de redenen vermelden die de voorgenomen wijziging rechtvaardigen.
Het bericht van wijziging vormt dan ook een essentiële procedurele waarborg. De belastingplichtige moet immers op een doeltreffende wijze kennis kunnen nemen van het standpunt van de administratie en de mogelijkheid krijgen om zich daartegen te verdedigen alvorens een aanslag wordt gevestigd. Om die reden moet een bericht van wijziging aan verschillende wettelijke voorwaarden voldoen.
I. Aangetekende verzending
Overeenkomstig artikel 346 WIB92 moet een bericht van wijziging per aangetekende brief aan de belastingplichtige worden verzonden. De wetgever heeft deze vormvereiste bewust ingevoerd, zodat geen discussie kan ontstaan over de verzending van het bericht en het aanvangspunt van de antwoordtermijn.
De verzenddatum is bovendien van belang voor de berekening van verschillende wettelijke termijnen. Het is daarom steeds aangewezen om na te gaan wanneer het bericht precies werd verzonden en ontvangen.
II. Duidelijke motivering
Artikel 346 WIB92 bepaalt uitdrukkelijk dat de administratie de redenen moet vermelden die de voorgenomen wijziging rechtvaardigen. Zij moet dus duidelijk aangeven welke onderdelen van de aangifte zij wil wijzigen, op welke feiten zij zich baseert en waarom zij van oordeel is dat de aangifte moet worden gecorrigeerd.
Een algemene of stereotiepe motivering volstaat niet. De belastingplichtige moet voldoende inzicht krijgen in de redenering van de administratie om zijn rechten van verdediging op een doeltreffende wijze te kunnen uitoefenen.
III. Concrete voorgestelde correcties
Naast een duidelijke motivering moet het bericht ook voldoende concreet aangeven welke wijzigingen de administratie wil doorvoeren. De belastingplichtige moet kunnen begrijpen welke inkomsten zullen worden belast, welke beroepskosten worden verworpen of welke andere correcties worden voorgesteld.
Ook de berekening van de voorgestelde correcties moet voldoende duidelijk zijn. Enkel zo kan de belastingplichtige controleren of de administratie haar standpunt juridisch en cijfermatig correct heeft onderbouwd.
IV. Ondertekening door de bevoegde ambtenaar
Een bericht van wijziging moet worden ondertekend door de bevoegde ambtenaar. De ondertekening bevestigt dat het bericht uitgaat van de bevoegde fiscale administratie en rechtsgeldig werd opgesteld.
De rechtspraak heeft reeds geoordeeld dat een niet ondertekend bericht van wijziging in beginsel nietig is, met als gevolg dat ook de daaropvolgende aanslag kan worden aangetast.
V. Correct taalgebruik
Het bericht van wijziging moet worden opgesteld overeenkomstig de Belgische taalwetgeving. De administratie moet de belastingplichtige aanschrijven in de taal die volgens de toepasselijke taalwetgeving moet worden gebruikt.
Wanneer deze taalvoorschriften niet worden nageleefd, kan dit leiden tot de nietigheid van het bericht van wijziging en, in voorkomend geval, van de daaropvolgende aanslag.
VI. Antwoordtermijn van één maand
Overeenkomstig artikel 346, derde lid WIB92 beschikt de belastingplichtige over een termijn van één maand, te rekenen vanaf de derde werkdag volgend op de verzending van het bericht van wijziging, om schriftelijk zijn opmerkingen aan de administratie over te maken.
Wanneer daarvoor een wettige reden bestaat, kan de belastingplichtige een verlenging van deze termijn vragen. Dat is bijvoorbeeld het geval wanneer bijkomende documenten moeten worden opgevraagd of wanneer de omvang en complexiteit van het dossier een langere voorbereiding rechtvaardigen.
4. Welke mogelijkheden hebt u na ontvangst van een bericht van wijziging?
Na ontvangst van een bericht van wijziging beschikt de belastingplichtige in principe over drie mogelijkheden. Hij kan akkoord gaan met de voorgestelde wijzigingen, deze geheel betwisten of slechts gedeeltelijk akkoord gaan. Welke keuze het meest aangewezen is, hangt af van de concrete feiten, de toepasselijke fiscale wetgeving en de beschikbare bewijsstukken.
I. U gaat akkoord met het bericht van wijziging
Wanneer u akkoord gaat met de voorgestelde wijzigingen, kunt u dit schriftelijk aan de fiscale administratie bevestigen. De administratie zal vervolgens de aangekondigde correcties doorvoeren en de overeenkomstige aanslag vestigen.
Een akkoord betekent in de praktijk dat de voorgestelde correcties niet langer worden betwist. Het is daarom belangrijk om vooraf na te gaan of de administratie de feiten correct heeft beoordeeld en de fiscale wetgeving juist heeft toegepast.
II. U gaat gedeeltelijk akkoord met het bericht van wijziging
Een belastingplichtige hoeft niet noodzakelijk alle voorgestelde correcties te aanvaarden of volledig te betwisten. Het is perfect mogelijk om bepaalde correcties te aanvaarden en andere uitdrukkelijk te betwisten.
In de praktijk is dit vaak de meest aangewezen aanpak. Zo kan een belastingplichtige bijvoorbeeld akkoord gaan met een beperkte administratieve correctie, maar de kwalificatie van bepaalde inkomsten of de verwerping van beroepskosten gemotiveerd betwisten. Een gedeeltelijk akkoord toont bovendien aan dat het antwoord op objectieve wijze werd opgesteld en dat enkel die punten worden betwist waarvoor een feitelijke of juridische grond bestaat.
III. U gaat niet akkoord met het bericht van wijziging
Wanneer u niet akkoord gaat met het bericht van wijziging, kunt u uw opmerkingen schriftelijk aan de fiscale administratie overmaken. Daarbij volstaat het niet om louter mee te delen dat u het oneens bent met de voorgestelde correcties. Het is belangrijk om duidelijk uiteen te zetten waarom deze volgens u feitelijk of juridisch onjuist zijn.
Een antwoord kan worden ondersteund met bijkomende bewijsstukken, rechtspraak, administratieve commentaren en rechtsleer. In de praktijk vormt deze fase vaak één van de belangrijkste momenten van de volledige fiscale procedure. Een goed onderbouwd antwoord kan de administratie ertoe brengen haar standpunt geheel of gedeeltelijk te herzien en vormt bovendien vaak de basis van een latere bezwaar- of gerechtelijke procedure.
5. Binnen welke termijn moet u antwoorden?
Artikel 346, derde lid WIB92 bepaalt dat de belastingplichtige over een termijn van één maand beschikt om op een bericht van wijziging te antwoorden. Deze termijn begint te lopen vanaf de derde werkdag volgend op de verzending van het bericht van wijziging.
Het is belangrijk deze termijn strikt na te leven. Wanneer geen tijdig antwoord wordt ingediend, kan de fiscale administratie overgaan tot de vestiging van de aanslag op basis van de voorgenomen wijzigingen.
Wanneer daarvoor een wettige reden bestaat, kan een verlenging van de antwoordtermijn worden gevraagd. Dat is bijvoorbeeld het geval wanneer bijkomende documenten moeten worden opgevraagd, buitenlandse bewijsstukken nog niet beschikbaar zijn of de omvang van het dossier een grondige analyse binnen de wettelijke termijn onmogelijk maakt.
Een gemotiveerd verzoek tot verlenging wordt in de praktijk regelmatig toegestaan. Het is wel belangrijk dat dit verzoek vóór het verstrijken van de oorspronkelijke antwoordtermijn aan de administratie wordt overgemaakt.
Het antwoord op een bericht van wijziging van aangifte kan per aangetekend schrijven, per e-mail of via MyMinFin worden ingediend.
6. Wat gebeurt er nadat u hebt geantwoord?
Na ontvangst van uw antwoord is de fiscale administratie verplicht om de door u aangevoerde opmerkingen en bewijsstukken te onderzoeken. Zij kan uw antwoord niet zomaar naast zich neerleggen, maar zal moeten beoordelen of de voorgestelde wijzigingen geheel of gedeeltelijk moeten worden herzien.
Artikel 346, vijfde lid WIB92 bepaalt dat de administratie de belastingplichtige uiterlijk op de dag van de vestiging van de aanslag schriftelijk in kennis moet stellen van de opmerkingen waarmee zij geen rekening kan houden. Daarbij moet zij tevens de redenen vermelden die haar beslissing rechtvaardigen.
Deze kennisgeving vormt een belangrijke procedurele waarborg. De administratie kan de argumenten van de belastingplichtige immers niet zonder enige motivering verwerpen. Zij zal duidelijk moeten uiteenzetten waarom zij meent dat de aangevoerde feitelijke en juridische argumenten niet kunnen worden gevolgd.
Indien de administratie haar standpunt geheel of gedeeltelijk behoudt, zal zij vervolgens de aanslag vestigen overeenkomstig haar beslissing.
7. Wat indien de fiscus niet akkoord gaat met uw antwoord?
Wanneer de fiscale administratie, ondanks uw antwoord op het bericht van wijziging, toch een aanslag vestigt waarmee u niet akkoord gaat, beschikt u over de mogelijkheid om een bezwaarschrift in te dienen.
Artikel 371 WIB92 bepaalt dat een bezwaarschrift, op straffe van verval, moet worden ingediend binnen één jaar te rekenen vanaf de derde werkdag volgend op de verzending van het aanslagbiljet.
Tijdens de bezwaarprocedure kan de belastingplichtige de aanslag zowel feitelijk, juridisch als procedureel betwisten. Zo kan worden aangevoerd dat de administratie de feiten verkeerd heeft beoordeeld, de fiscale wetgeving onjuist heeft toegepast of procedurele regels niet heeft nageleefd.
Wanneer ook de bezwaarprocedure niet tot het gewenste resultaat leidt, kan de belastingplichtige de zaak vervolgens aanhangig maken bij de bevoegde rechtbank.
8. Veelvoorkomende fouten van belastingplichtigen
Een eerste veelvoorkomende fout is dat belastingplichtigen het belang van een bericht van wijziging onderschatten. Zij wachten tot de aanslag wordt gevestigd om hun argumenten naar voren te brengen, terwijl de administratie haar standpunt vaak reeds tijdens deze fase heeft gevormd.
Daarnaast beperken veel belastingplichtigen hun antwoord tot een algemene ontkenning van de voorgestelde correcties. Een overtuigend antwoord vereist echter een duidelijke feitelijke en juridische motivering, ondersteund door de nodige bewijsstukken.
Ook procedurele argumenten worden regelmatig over het hoofd gezien. In de praktijk ligt de focus vaak uitsluitend op de inhoud van de correcties, terwijl ook moet worden nagegaan of het bericht van wijziging voldoet aan de wettelijke voorwaarden van artikel 346 WIB92 en of de administratie de fiscale procedure correct heeft gevolgd.
Ten slotte wordt regelmatig nagelaten om tijdig een verlenging van de antwoordtermijn te vragen. Wanneer bijkomende bewijsstukken moeten worden verzameld of het dossier bijzonder complex is, verdient het aanbeveling om de administratie vóór het verstrijken van de wettelijke termijn om uitstel te verzoeken.
9. Besluit
Een bericht van wijziging is vaak één van de belangrijkste stappen van een fiscale controle. De wijze waarop u in deze fase reageert, bepaalt niet zelden het verdere verloop van de procedure. Een goed onderbouwd antwoord kan de fiscale administratie ertoe brengen haar standpunt geheel of gedeeltelijk te herzien en vormt bovendien vaak de basis van een latere bezwaar- of gerechtelijke procedure.
Tegelijk is het belangrijk om niet alleen de inhoud van het bericht van wijziging kritisch te beoordelen, maar ook de gevolgde procedure. De fiscale administratie moet immers de wettelijke voorwaarden van artikel 346 WIB92 naleven en de rechten van verdediging van de belastingplichtige respecteren. Wanneer deze procedurele waarborgen niet worden nageleefd, kan dit gevolgen hebben voor de geldigheid van de uiteindelijke aanslag.
Om die reden verdient elk bericht van wijziging een grondige juridische analyse. Niet alleen moet worden nagegaan of de voorgestelde correcties inhoudelijk terecht zijn, maar ook of de fiscale administratie de toepasselijke wettelijke bepalingen correct heeft toegepast. Een tijdig en goed onderbouwd antwoord kan daarbij het verschil maken tussen een verschuldigde belasting en een aanslag die geheel of gedeeltelijk wordt vernietigd.
Veelgestelde vragen
Wat is een bericht van wijziging van aangifte?
Een bericht van wijziging is een formele kennisgeving waarin de fiscale administratie meedeelt dat zij uw belastingaangifte geheel of gedeeltelijk wil wijzigen. Voordat zij een aanslag mag vestigen, moet zij u in principe eerst de mogelijkheid geven om op deze voorgenomen wijzigingen te reageren.
Hoeveel tijd heb ik om te antwoorden?
Overeenkomstig artikel 346 WIB92 beschikt u in principe over één maand, te rekenen vanaf de derde werkdag volgend op de verzending van het bericht van wijziging. Wanneer daarvoor een wettige reden bestaat, kan een verlenging van deze termijn worden gevraagd.
Ben ik verplicht om te antwoorden?
Neen. U bent niet verplicht om op een bericht van wijziging te antwoorden. Wanneer u geen opmerkingen overmaakt, kan de fiscale administratie wel overgaan tot de vestiging van de aanslag op basis van de aangekondigde correcties.
Kan ik slechts een deel van de voorgestelde correcties betwisten?
Ja. U hoeft niet volledig akkoord of volledig niet akkoord te gaan. Het is perfect mogelijk om bepaalde correcties te aanvaarden en andere gemotiveerd te betwisten.
Wat gebeurt er als de fiscus mijn argumenten niet volgt?
Indien de fiscale administratie uw opmerkingen geheel of gedeeltelijk verwerpt, moet zij u overeenkomstig artikel 346, vijfde lid WIB92 uiterlijk op de dag van de vestiging van de aanslag schriftelijk meedelen met welke opmerkingen zij geen rekening houdt en om welke redenen.
Kan ik nadien nog bezwaar indienen?
Ja. Wanneer de fiscale administratie ondanks uw antwoord toch een aanslag vestigt waarmee u niet akkoord gaat, kunt u overeenkomstig artikel 371 WIB92 een bezwaarschrift indienen binnen de wettelijke termijn van één jaar. Deze bezwaarprocedure vormt de eerste stap naar een eventuele gerechtelijke procedure.
Over Aeacus
Aeacus is het go to kantoor voor fiscale procedures. Onze advocaten staan particulieren, ondernemingen en vermogende families dagelijks bij tijdens fiscale controles, berichten van wijziging, aanslagen van ambtswege, bezwaarprocedures en gerechtelijke fiscale geschillen.
Onze meerwaarde ligt in de combinatie van een doorgedreven inhoudelijke fiscale expertise en een uitgebreide kennis van het fiscaal procesrecht. Een fiscaal geschil draait immers niet alleen om de vraag hoeveel belasting verschuldigd is, maar ook om de vraag of de fiscale administratie de wettelijke procedure, onderzoekstermijnen, aanslagtermijnen en andere procedurele waarborgen correct heeft nageleefd.
Ontving u een bericht van wijziging van aangifte? Wij analyseren niet alleen de inhoud van de voorgestelde correcties, maar onderzoeken eveneens of de fiscale administratie de toepasselijke wettelijke bepalingen en procedurevoorschriften correct heeft toegepast. Op basis daarvan beoordelen wij de slaagkansen van een antwoord, een bezwaarschrift of, indien nodig, een gerechtelijke procedure.
Heeft u een bericht van wijziging ontvangen? Neem gerust contact op met één van onze advocaten voor een gratis en vrijblijvende eerste bespreking van uw dossier. Tijdens dit eerste gesprek analyseren wij de ontvangen documenten, beantwoorden wij uw vragen en geven wij een eerste inschatting van de slaagkansen en de mogelijke verdere aanpak.
Christophe Romero Senne Verholle
